บริการ PM หม้อแปลง และ PM ระบบไฟฟ้าประจำปี

บริการดูแลรักษาเชิงป้องกัน

PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า ประจำปี

บริการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) สำหรับหม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้าในอาคาร/โรงงาน เพื่อลดความเสี่ยงไฟฟ้าขัดข้องและยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์

PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า คืออะไร ทำไมต้องทำ

PM (Preventive Maintenance) คือการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน — เข้าตรวจสอบและดูแลอุปกรณ์ไฟฟ้าตามรอบเวลาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า เพื่อค้นหาจุดที่เริ่มเสื่อมสภาพหรือผิดปกติก่อนที่จะพัฒนากลายเป็นความเสียหายหรือไฟฟ้าขัดข้อง แทนที่จะรอให้อุปกรณ์เสียก่อนแล้วค่อยซ่อม (Reactive Maintenance)

สำหรับหม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้าในอาคาร/โรงงาน การทำ PM สม่ำเสมอช่วยลดโอกาสไฟฟ้าขัดข้องกะทันหันที่กระทบการดำเนินธุรกิจ และยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์ที่มีมูลค่าสูงอย่างหม้อแปลงไฟฟ้า

PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า ต่างจากการตรวจสอบตามกฎหมายอย่างไร

PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า ไม่ใช่บริการตามกฎหมาย — เป็นบริการดูแลรักษาที่สถานประกอบการเลือกทำเองตามความสมัครใจ เพื่อลดความเสี่ยงอุปกรณ์เสียหาย ต่างจากการตรวจสอบและรับรองระบบไฟฟ้าประจำปีที่เป็นข้อบังคับตามกฎหมาย ต้องจัดทำรายงานยื่นต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือกรมโรงงานอุตสาหกรรม

เปรียบเทียบง่ายๆ เหมือนการดูแลสุขภาพของคน:

PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า

การดูแลสุขภาพ

เหมือนออกกำลังกาย กินอาหารดี ตรวจเช็คร่างกายเป็นระยะตามความสมัครใจ เพื่อป้องกันไม่ให้ป่วย — ทำเมื่อไหร่ก็ได้ ถี่แค่ไหนก็ได้ตามที่ต้องการ

ตรวจสอบตามกฎหมาย

ใบรับรองผลตรวจสุขภาพ

เหมือนใบรับรองแพทย์ที่กฎหมายกำหนดให้ต้องตรวจและยื่นทุกปี (เช่น ใบรับรองสุขภาพสำหรับสมัครงาน) — ต้องทำตามกำหนดเวลา มีแบบฟอร์มและหน่วยงานที่ต้องยื่นชัดเจน

อีกจุดต่างที่สำคัญคือสภาวะการทำงานขณะเข้าตรวจ:

การตรวจสอบไฟฟ้าตามกฎหมาย ส่วนใหญ่ทำขณะใช้งานไฟฟ้าตามปกติ (ไม่ดับไฟ) เพื่อดูสภาพการทำงานจริงของระบบภายใต้โหลดจริง — ในขณะที่ PM หม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้า ต้องดำเนินการขณะดับไฟ เนื่องจากเป็นงานที่ต้องสัมผัสอุปกรณ์โดยตรง เช่น ทำความสะอาด ขันแน่นจุดต่อ หรือเก็บตัวอย่างน้ำมัน ซึ่งไม่สามารถทำได้อย่างปลอดภัยขณะมีไฟเลี้ยงอยู่

ถ้าสถานประกอบการของคุณยังไม่เคยตรวจสอบระบบไฟฟ้าตามที่กฎหมายกำหนด ควรเริ่มจาก บริการตรวจสอบและรับรองระบบไฟฟ้าประจำปี ก่อน ส่วน PM เป็นบริการเสริมที่ทำควบคู่ไปเพื่อดูแลอุปกรณ์เชิงลึกมากขึ้น

สัญญาณที่ควรพิจารณาทำ PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า

จุดสังเกตเบื้องต้นที่บ่งบอกว่าถึงเวลาควรให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาดูแลระบบไฟฟ้า:

1

หม้อแปลง/ตู้ไฟฟ้ามีเสียงดังผิดปกติ หรือมีกลิ่นไหม้อ่อนๆ

2

ไฟกระพริบหรือไฟตกบ่อยโดยไม่ทราบสาเหตุ

3

ไม่เคยตรวจสอบหรือดูแลระบบไฟฟ้ามานานเกิน 1 ปี

4

อุปกรณ์ไฟฟ้าหลักผ่านการใช้งานมานาน (อายุมากกว่า 10 ปี)

สัญญาณเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าระบบไฟฟ้าอันตรายเสมอไป แต่เป็นจุดที่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาตรวจดูเพื่อความมั่นใจ — อ่านเพิ่มเติมเรื่อง จุดร้อนไฟฟ้าและสัญญาณเตือนก่อนไฟไหม้

ขอบเขตและวิธีการดำเนินการ PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า

งาน PM ครอบคลุม 2 ส่วนหลัก คือตัวหม้อแปลงไฟฟ้าเอง และระบบไฟฟ้าโดยรวมในตู้ MDB/DB:

01 หม้อแปลงไฟฟ้า

ตรวจสอบด้วยสายตาและทำความสะอาด

  • ทำความสะอาดบุชชิ่ง (HT/LT Bushing) และจุดต่อสาย ให้สะอาดและแน่นหนา
  • ตรวจสอบระบบสายดินและจุดต่อของหม้อแปลง
  • ตรวจสอบระยะห่าง Arcing Horn ให้เป็นไปตามมาตรฐาน
  • ตรวจสอบระดับน้ำมันหม้อแปลงให้เพียงพอ
  • ตรวจสอบ Silica Gel/Dehydrating Breather (เปลี่ยนสีเป็นสัญญาณบอกความชื้นสะสม)
  • ตรวจสอบเทอร์โมมิเตอร์และสวิตช์ควบคุมอุณหภูมิ, Buchholz Relay (ถ้ามี), Pressure Relief Vent
  • ตรวจสภาพทั่วไป: สนิม, น็อต-สกรู, Drop Out Fuse, Lightning Arrester, Bird Guard, Drain Valve, Tap Changer, ซีล/ปะเก็นกันรั่ว (Gasket)

ทดสอบทางไฟฟ้าและน้ำมัน

  • ทดสอบค่าความเป็นฉนวน (Insulation Resistance) ระหว่าง HT-Ground, LT-Ground และ HT-LT
  • วัดค่าความต้านทานหลักดินของหม้อแปลง
  • ถ่ายภาพความร้อนด้วย Thermoscan ตรวจหาจุดร้อนผิดปกติ
  • เก็บตัวอย่างน้ำมันหม้อแปลงส่งตรวจผล — Acid Number, Color Number, Moisture Content และ Dielectric Strength (BDV)

ผลตรวจน้ำมันหม้อแปลง — เปรียบเหมือนผลตรวจเลือดของหม้อแปลง บอกสภาพความเป็นฉนวนและสุขภาพโดยรวมของหม้อแปลงได้ หากผลตรวจพบว่าคุณภาพน้ำมันเสื่อมสภาพ ทางเลือกในการแก้ไขจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงและดุลยพินิจของลูกค้า เช่น กรองน้ำมัน (สำหรับกรณีเสื่อมสภาพไม่มาก) หรือ เปลี่ยนน้ำมันใหม่ (สำหรับกรณีเสื่อมสภาพมาก) พร้อมส่งมอบผลตรวจและรายงานสภาพหม้อแปลงให้ลูกค้าทุกครั้ง

02 ระบบไฟฟ้าและตู้ไฟฟ้า (MDB/DB)

ทำความสะอาดและขันแน่นจุดต่อ

  • ทำความสะอาดสภาพตู้และบัสบาร์ (Bus bar) กำจัดฝุ่นและคราบสกปรกที่อาจทำให้เกิดการรั่วไหลของกระแส
  • ตรวจสอบ Insulating Support, Bus Duct, รางเดินสาย และท่อร้อยสาย
  • ตรวจสอบสวิตช์ควบคุม, มาตรวัดหน้าตู้ และหลอดไฟแสดงสถานะการจ่ายไฟฟ้า
  • ตรวจสอบ Fuse/CB และ Capacitor Bank (การทำงาน, สภาพแม็กเนติกคอนแทค, Fuse/CB ของชุด Capacitor)
  • ตรวจสอบระบบสาย Ground และขันแน่นจุดต่อสายไฟทุกจุด (Retightening) ทั้งภายในและภายนอกตู้ควบคุม — จุดต่อหลวมเป็นสาเหตุหลักของจุดร้อน

ทดสอบทางไฟฟ้า

  • ทดสอบค่าความเป็นฉนวน (Insulation Resistance Test) ระหว่างเฟส (L-L) และเฟสกับกราวด์ (L-E)
  • ทดสอบค่าความต้านทานระบบสายดิน (Ground Resistance Test)
  • ตรวจสอบความสมดุลของโหลดแต่ละเฟส (Load Balance)
  • ถ่ายภาพความร้อนทั่วทั้งตู้ไฟฟ้าด้วย Thermoscan

ทดสอบ ACB (Air Circuit Breaker) เป็นรายการเสริมที่ไม่รวมอยู่ในขอบเขตงาน PM มาตรฐาน เนื่องจากต้องใช้เครื่องมือและเวลาทดสอบเพิ่มเติม — สามารถเพิ่มรายการนี้ได้ตามความต้องการของลูกค้า โดยมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากงาน PM ปกติ

หลังดำเนินการ APS จัดทำรายงานสรุปผลพร้อมภาพถ่ายก่อน-หลัง และข้อเสนอแนะการแก้ไข (ถ้าพบจุดที่ควรปรับปรุง) ให้กับลูกค้าทุกครั้ง

ตัวอย่างการทำงานจริง

ความถี่ที่แนะนำ

โดยทั่วไปแนะนำให้ทำ PM หม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้าอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และอาจถี่ขึ้นเป็นทุก 6 เดือนสำหรับสถานประกอบการที่มีการใช้งานหนักต่อเนื่อง หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่น ความชื้น หรือสารกัดกร่อนสูง

ขั้นตอนการทำงาน

  1. ติดต่อและให้ข้อมูลเบื้องต้น

    แจ้งขนาด/จำนวนหม้อแปลง ตู้ MDB/DB หรือส่ง Single Line Diagram (ถ้ามี)

  2. ประเมินและเสนอราคา

    APS คำนวณและยืนยันราคาให้ตามข้อมูลที่ได้รับ

  3. ดำเนินการ PM ตามขอบเขตที่ตกลง

    ทำความสะอาด ตรวจวัดค่าต่างๆ และถ่ายภาพความร้อนตามรายการ

  4. จัดทำรายงานสรุปผล

    ส่งมอบรายงานพร้อมภาพถ่ายและข้อเสนอแนะการแก้ไข (ถ้าพบจุดที่ควรปรับปรุง)

สนใจบริการ PM หม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้า

ติดต่อ APS เพื่อสอบถามรายละเอียดและขอบเขตงาน PM ที่เหมาะกับสถานประกอบการของคุณ

ติดต่อสอบถาม APS

คำถามที่พบบ่อย

PM หม้อแปลงไฟฟ้าคืออะไร ต่างจากการตรวจสอบตามกฎหมายอย่างไร

PM คือการบำรุงรักษาเชิงป้องกันตามความสมัครใจ เพื่อลดความเสี่ยงอุปกรณ์เสียหาย ส่วนการตรวจสอบตามกฎหมายเป็นข้อบังคับที่ต้องยื่นรายงานต่อหน่วยงานราชการ เป็นคนละบริการกัน

ทำตรวจสอบไฟฟ้าตามกฎหมายพร้อมกับ PM ได้ไหม

ได้ครับ สามารถทำเป็นแพ็กเกจดำเนินการพร้อมกันได้ในคราวเดียว โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 2-3 วัน ขึ้นอยู่กับขนาดและจำนวนหม้อแปลง/ตู้ไฟฟ้าของสถานประกอบการ

ควรทำ PM บ่อยแค่ไหน

โดยทั่วไปแนะนำอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือทุก 6 เดือนสำหรับสถานประกอบการที่ใช้งานหนักหรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่น/ความชื้นสูง

PM ครอบคลุมอะไรบ้าง

ครอบคลุมทั้งตัวหม้อแปลงไฟฟ้า (ทำความสะอาด ตรวจฉนวน วัดค่าน้ำมัน) และระบบไฟฟ้าในตู้ MDB/DB (ขันแน่นจุดต่อ ตรวจเบรกเกอร์ วัดค่าความต้านทานดิน ถ่ายภาพความร้อน)

ขอใบเสนอราคา PM ได้เร็วแค่ไหน

แจ้งขนาด/จำนวนหม้อแปลงและตู้ MDB/DB ให้ APS ทราบ ทางทีมงานคำนวณและยืนยันราคาให้ได้ทันที