บริการ PM หม้อแปลง และ PM ระบบไฟฟ้าประจำปี
PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า ประจำปี
บริการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน (Preventive Maintenance) สำหรับหม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้าในอาคาร/โรงงาน เพื่อลดความเสี่ยงไฟฟ้าขัดข้องและยืดอายุการใช้งานอุปกรณ์
PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า คืออะไร ทำไมต้องทำ
PM (Preventive Maintenance) คือการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน — เข้าตรวจสอบและดูแลอุปกรณ์ไฟฟ้าตามรอบเวลาที่กำหนดไว้ล่วงหน้า เพื่อค้นหาจุดที่เริ่มเสื่อมสภาพหรือผิดปกติก่อนที่จะพัฒนากลายเป็นความเสียหายหรือไฟฟ้าขัดข้อง แทนที่จะรอให้อุปกรณ์เสียก่อนแล้วค่อยซ่อม (Reactive Maintenance)
สำหรับหม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้าในอาคาร/โรงงาน การทำ PM สม่ำเสมอช่วยลดโอกาสไฟฟ้าขัดข้องกะทันหันที่กระทบการดำเนินธุรกิจ และยืดอายุการใช้งานของอุปกรณ์ที่มีมูลค่าสูงอย่างหม้อแปลงไฟฟ้า
PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า ต่างจากการตรวจสอบตามกฎหมายอย่างไร
PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า ไม่ใช่บริการตามกฎหมาย — เป็นบริการดูแลรักษาที่สถานประกอบการเลือกทำเองตามความสมัครใจ เพื่อลดความเสี่ยงอุปกรณ์เสียหาย ต่างจากการตรวจสอบและรับรองระบบไฟฟ้าประจำปีที่เป็นข้อบังคับตามกฎหมาย ต้องจัดทำรายงานยื่นต่อกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานหรือกรมโรงงานอุตสาหกรรม
เปรียบเทียบง่ายๆ เหมือนการดูแลสุขภาพของคน:
PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า
การดูแลสุขภาพ
เหมือนออกกำลังกาย กินอาหารดี ตรวจเช็คร่างกายเป็นระยะตามความสมัครใจ เพื่อป้องกันไม่ให้ป่วย — ทำเมื่อไหร่ก็ได้ ถี่แค่ไหนก็ได้ตามที่ต้องการ
ตรวจสอบตามกฎหมาย
ใบรับรองผลตรวจสุขภาพ
เหมือนใบรับรองแพทย์ที่กฎหมายกำหนดให้ต้องตรวจและยื่นทุกปี (เช่น ใบรับรองสุขภาพสำหรับสมัครงาน) — ต้องทำตามกำหนดเวลา มีแบบฟอร์มและหน่วยงานที่ต้องยื่นชัดเจน
อีกจุดต่างที่สำคัญคือสภาวะการทำงานขณะเข้าตรวจ:
การตรวจสอบไฟฟ้าตามกฎหมาย ส่วนใหญ่ทำขณะใช้งานไฟฟ้าตามปกติ (ไม่ดับไฟ) เพื่อดูสภาพการทำงานจริงของระบบภายใต้โหลดจริง — ในขณะที่ PM หม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้า ต้องดำเนินการขณะดับไฟ เนื่องจากเป็นงานที่ต้องสัมผัสอุปกรณ์โดยตรง เช่น ทำความสะอาด ขันแน่นจุดต่อ หรือเก็บตัวอย่างน้ำมัน ซึ่งไม่สามารถทำได้อย่างปลอดภัยขณะมีไฟเลี้ยงอยู่
ถ้าสถานประกอบการของคุณยังไม่เคยตรวจสอบระบบไฟฟ้าตามที่กฎหมายกำหนด ควรเริ่มจาก บริการตรวจสอบและรับรองระบบไฟฟ้าประจำปี ก่อน ส่วน PM เป็นบริการเสริมที่ทำควบคู่ไปเพื่อดูแลอุปกรณ์เชิงลึกมากขึ้น
สัญญาณที่ควรพิจารณาทำ PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า
จุดสังเกตเบื้องต้นที่บ่งบอกว่าถึงเวลาควรให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาดูแลระบบไฟฟ้า:
หม้อแปลง/ตู้ไฟฟ้ามีเสียงดังผิดปกติ หรือมีกลิ่นไหม้อ่อนๆ
ไฟกระพริบหรือไฟตกบ่อยโดยไม่ทราบสาเหตุ
ไม่เคยตรวจสอบหรือดูแลระบบไฟฟ้ามานานเกิน 1 ปี
อุปกรณ์ไฟฟ้าหลักผ่านการใช้งานมานาน (อายุมากกว่า 10 ปี)
สัญญาณเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าระบบไฟฟ้าอันตรายเสมอไป แต่เป็นจุดที่ควรให้ผู้เชี่ยวชาญเข้ามาตรวจดูเพื่อความมั่นใจ — อ่านเพิ่มเติมเรื่อง จุดร้อนไฟฟ้าและสัญญาณเตือนก่อนไฟไหม้
ขอบเขตและวิธีการดำเนินการ PM หม้อแปลงไฟฟ้า และ PM ระบบไฟฟ้า
งาน PM ครอบคลุม 2 ส่วนหลัก คือตัวหม้อแปลงไฟฟ้าเอง และระบบไฟฟ้าโดยรวมในตู้ MDB/DB:
01 หม้อแปลงไฟฟ้า
ตรวจสอบด้วยสายตาและทำความสะอาด
- ทำความสะอาดบุชชิ่ง (HT/LT Bushing) และจุดต่อสาย ให้สะอาดและแน่นหนา
- ตรวจสอบระบบสายดินและจุดต่อของหม้อแปลง
- ตรวจสอบระยะห่าง Arcing Horn ให้เป็นไปตามมาตรฐาน
- ตรวจสอบระดับน้ำมันหม้อแปลงให้เพียงพอ
- ตรวจสอบ Silica Gel/Dehydrating Breather (เปลี่ยนสีเป็นสัญญาณบอกความชื้นสะสม)
- ตรวจสอบเทอร์โมมิเตอร์และสวิตช์ควบคุมอุณหภูมิ, Buchholz Relay (ถ้ามี), Pressure Relief Vent
- ตรวจสภาพทั่วไป: สนิม, น็อต-สกรู, Drop Out Fuse, Lightning Arrester, Bird Guard, Drain Valve, Tap Changer, ซีล/ปะเก็นกันรั่ว (Gasket)
ทดสอบทางไฟฟ้าและน้ำมัน
- ทดสอบค่าความเป็นฉนวน (Insulation Resistance) ระหว่าง HT-Ground, LT-Ground และ HT-LT
- วัดค่าความต้านทานหลักดินของหม้อแปลง
- ถ่ายภาพความร้อนด้วย Thermoscan ตรวจหาจุดร้อนผิดปกติ
- เก็บตัวอย่างน้ำมันหม้อแปลงส่งตรวจผล — Acid Number, Color Number, Moisture Content และ Dielectric Strength (BDV)
ผลตรวจน้ำมันหม้อแปลง — เปรียบเหมือนผลตรวจเลือดของหม้อแปลง บอกสภาพความเป็นฉนวนและสุขภาพโดยรวมของหม้อแปลงได้ หากผลตรวจพบว่าคุณภาพน้ำมันเสื่อมสภาพ ทางเลือกในการแก้ไขจะขึ้นอยู่กับความรุนแรงและดุลยพินิจของลูกค้า เช่น กรองน้ำมัน (สำหรับกรณีเสื่อมสภาพไม่มาก) หรือ เปลี่ยนน้ำมันใหม่ (สำหรับกรณีเสื่อมสภาพมาก) พร้อมส่งมอบผลตรวจและรายงานสภาพหม้อแปลงให้ลูกค้าทุกครั้ง
02 ระบบไฟฟ้าและตู้ไฟฟ้า (MDB/DB)
ทำความสะอาดและขันแน่นจุดต่อ
- ทำความสะอาดสภาพตู้และบัสบาร์ (Bus bar) กำจัดฝุ่นและคราบสกปรกที่อาจทำให้เกิดการรั่วไหลของกระแส
- ตรวจสอบ Insulating Support, Bus Duct, รางเดินสาย และท่อร้อยสาย
- ตรวจสอบสวิตช์ควบคุม, มาตรวัดหน้าตู้ และหลอดไฟแสดงสถานะการจ่ายไฟฟ้า
- ตรวจสอบ Fuse/CB และ Capacitor Bank (การทำงาน, สภาพแม็กเนติกคอนแทค, Fuse/CB ของชุด Capacitor)
- ตรวจสอบระบบสาย Ground และขันแน่นจุดต่อสายไฟทุกจุด (Retightening) ทั้งภายในและภายนอกตู้ควบคุม — จุดต่อหลวมเป็นสาเหตุหลักของจุดร้อน
ทดสอบทางไฟฟ้า
- ทดสอบค่าความเป็นฉนวน (Insulation Resistance Test) ระหว่างเฟส (L-L) และเฟสกับกราวด์ (L-E)
- ทดสอบค่าความต้านทานระบบสายดิน (Ground Resistance Test)
- ตรวจสอบความสมดุลของโหลดแต่ละเฟส (Load Balance)
- ถ่ายภาพความร้อนทั่วทั้งตู้ไฟฟ้าด้วย Thermoscan
ทดสอบ ACB (Air Circuit Breaker) เป็นรายการเสริมที่ไม่รวมอยู่ในขอบเขตงาน PM มาตรฐาน เนื่องจากต้องใช้เครื่องมือและเวลาทดสอบเพิ่มเติม — สามารถเพิ่มรายการนี้ได้ตามความต้องการของลูกค้า โดยมีค่าใช้จ่ายเพิ่มเติมจากงาน PM ปกติ
หลังดำเนินการ APS จัดทำรายงานสรุปผลพร้อมภาพถ่ายก่อน-หลัง และข้อเสนอแนะการแก้ไข (ถ้าพบจุดที่ควรปรับปรุง) ให้กับลูกค้าทุกครั้ง
ตัวอย่างการทำงานจริง
ความถี่ที่แนะนำ
โดยทั่วไปแนะนำให้ทำ PM หม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้าอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง และอาจถี่ขึ้นเป็นทุก 6 เดือนสำหรับสถานประกอบการที่มีการใช้งานหนักต่อเนื่อง หรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่น ความชื้น หรือสารกัดกร่อนสูง
ขั้นตอนการทำงาน
-
ติดต่อและให้ข้อมูลเบื้องต้น
แจ้งขนาด/จำนวนหม้อแปลง ตู้ MDB/DB หรือส่ง Single Line Diagram (ถ้ามี)
-
ประเมินและเสนอราคา
APS คำนวณและยืนยันราคาให้ตามข้อมูลที่ได้รับ
-
ดำเนินการ PM ตามขอบเขตที่ตกลง
ทำความสะอาด ตรวจวัดค่าต่างๆ และถ่ายภาพความร้อนตามรายการ
-
จัดทำรายงานสรุปผล
ส่งมอบรายงานพร้อมภาพถ่ายและข้อเสนอแนะการแก้ไข (ถ้าพบจุดที่ควรปรับปรุง)
สนใจบริการ PM หม้อแปลงไฟฟ้าและระบบไฟฟ้า
ติดต่อ APS เพื่อสอบถามรายละเอียดและขอบเขตงาน PM ที่เหมาะกับสถานประกอบการของคุณ
ติดต่อสอบถาม APSคำถามที่พบบ่อย
PM หม้อแปลงไฟฟ้าคืออะไร ต่างจากการตรวจสอบตามกฎหมายอย่างไร
PM คือการบำรุงรักษาเชิงป้องกันตามความสมัครใจ เพื่อลดความเสี่ยงอุปกรณ์เสียหาย ส่วนการตรวจสอบตามกฎหมายเป็นข้อบังคับที่ต้องยื่นรายงานต่อหน่วยงานราชการ เป็นคนละบริการกัน
ทำตรวจสอบไฟฟ้าตามกฎหมายพร้อมกับ PM ได้ไหม
ได้ครับ สามารถทำเป็นแพ็กเกจดำเนินการพร้อมกันได้ในคราวเดียว โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 2-3 วัน ขึ้นอยู่กับขนาดและจำนวนหม้อแปลง/ตู้ไฟฟ้าของสถานประกอบการ
ควรทำ PM บ่อยแค่ไหน
โดยทั่วไปแนะนำอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรือทุก 6 เดือนสำหรับสถานประกอบการที่ใช้งานหนักหรืออยู่ในสภาพแวดล้อมที่มีฝุ่น/ความชื้นสูง
PM ครอบคลุมอะไรบ้าง
ครอบคลุมทั้งตัวหม้อแปลงไฟฟ้า (ทำความสะอาด ตรวจฉนวน วัดค่าน้ำมัน) และระบบไฟฟ้าในตู้ MDB/DB (ขันแน่นจุดต่อ ตรวจเบรกเกอร์ วัดค่าความต้านทานดิน ถ่ายภาพความร้อน)
ขอใบเสนอราคา PM ได้เร็วแค่ไหน
แจ้งขนาด/จำนวนหม้อแปลงและตู้ MDB/DB ให้ APS ทราบ ทางทีมงานคำนวณและยืนยันราคาให้ได้ทันที
- ขอบเขตในการการตรวจสอบ ระบบแจ้งเหตุเพลิงไหม้ 1 อุปกรณ์ควบคุม (ก) การทำงาน การทำงานทุกอย่างของระบบ รวมทั้งของสัญญาณแจ้งเหตุ และสัญญาณขัดข้อง ต้องทดสอบตามคำแนะนำของผู้ผล...
- ให้บริการเขียนแบบแผนเพื่อการตรวจสอบอาคาร จัดทำแผนผังวงจรการจ่ายไฟฟ้า (Singleline Diagram) ระบบไฟฟ้าโรงงานอุตสาหกรรม ตามกฎกระทรวงไฟฟ้า ปี2558 กระทรวงแรงงานโดยทีมงานวิศวกรมืออาชีพ ...